Ölçüm Verisi Sağlık Kontrolü, Akan Endüstri ve Otomasyon’un sunduğu, sabit kapsamlı ve ücretli bir ön değerlendirmedir; bir proses tesisinde hangi ölçümlerin kayıtlarla desteklendiğini, hangilerinde sorun görüldüğünü ve önce neyin düzeltilmesi gerektiğini ortaya koyar. Tek bir tesisi kapsar ve tesis personelinin mevcut kayıtlardan dışa aktardığı veriler üzerinde yürütülür: trend verisi, doğrulama ve kalibrasyon kayıtları, bakım kayıtları ve laboratuvar sonuçları. Tesis sistemlerine bağlantı kurulmaz. Sonuç; kapsamdaki her ölçüme ait sayısal sonuçları, etkisine göre sıralanmış bulguları ve önerilen aksiyonları içeren yazılı bir rapordur. Bu hizmet, Akan’ın Endüstriyel Yapay Zekâ ve Yazılım hizmetlerinde tesis ölçüm verisi için olağan başlangıç noktasıdır.
Ölçüm verisi neden kontrol edilmeli?
Bir analizör, numune sistemi kısmen tıkalıyken veya kalibrasyonu kaymışken de değer üretmeye devam edebilir. Proses tarihçisi (historian) bu değeri her durumda kaydeder. Proses kontrolü, ürün kalitesi ve çevresel izlemeyle ilgili kararlar böylece durumu rakamla ortaya konmamış değerlere dayanabilir. Sağlık Kontrolü, kapsamdaki her ölçümün durumunu rakamlarla ortaya koyar.
Kimler için uygundur?
Değerlendirme; online proses analizörleri, sürekli emisyon ölçüm sistemleri (SEÖS), sürekli atıksu izleme sistemleri (SAİS) veya debi ölçüm sistemleri işleten tesisler içindir. Analizör değerlerini laboratuvar sonuçlarıyla karşılaştıran tesisler için de uygundur. Ekipmanın markası fark etmez; Akan’ın tedarik etmediği analizörler ve sistemler de kapsama girer.
Tesiste şu sorular soruluyorsa bu hizmet uygundur:
- Operatörler ve proses mühendisleri hangi analizör değerlerine güvenebilir?
- Analizör ile laboratuvar sonuçları neden uyuşmuyor?
- En çok veri kaybı hangi ölçümlerde yaşanıyor ve neden?
Değerlendirmede neler incelenir?
| İnceleme | Ne gösterir? |
|---|---|
| Kullanılabilirlik (availability) | Her ölçüm için, inceleme döneminin ne kadarında değer üretildiği |
| Geçerlilik (validity) | Üretilen değerlerin ne kadarının geçerli olduğu; donmuş, ölçüm aralığı dışında kalan veya bakım ve kalibrasyon sırasında kaydedilen değerler ayıklanır |
| Kayma (drift) ve ani sıçramalar | Trenddeki yavaş kaymalar ve ani seviye değişimleri; bakım ve kalibrasyon kayıtlarıyla birlikte değerlendirilir |
| Kontrol kartı (control chart) | Doğrulama sonuçlarının kararlı olup olmadığı, zaman içinde sistematik bir eğilim gösterip göstermediği |
| Analizör ve laboratuvar karşılaştırması | Aynı numune noktası için analizör değerleri ile laboratuvar sonuçları arasındaki sistematik sapma (bias) ve saçılım |
| Veriye erişim | Verinin nerede, hangi sistemde ve hangi formatta tutulduğu ve nasıl erişilebileceği |
Hangi verilere ihtiyaç var?
Değerlendirme, tesisin zaten tuttuğu kayıtlarla yapılır.
| Veri | Tipik kaynak |
|---|---|
| Trend verisi | Proses tarihçisi (historian) veya veri toplama sisteminden dışa aktarım |
| Doğrulama ve kalibrasyon kayıtları | Analizör kayıtları, bakım sistemi veya hesap tabloları |
| Bakım kayıtları | Bakım sistemi veya kayıt defterleri |
| Laboratuvar sonuçları | Laboratuvar sistemi veya hesap tabloları |
Kayıtlardaki eksikler de bulgu olarak raporlanır.
Süreç nasıl ilerler?
- Kapsam. Tesis, ölçümler, inceleme dönemi ve dışa aktarılacak veriler yazılı olarak kararlaştırılır.
- Veri teslimi. Dışa aktarımları tesis personeli hazırlar. Akan kontrol ağına bağlanmaz.
- Analiz. Akan mühendisleri yukarıda sayılan incelemeleri kapsamdaki her ölçüm için yapar.
- Rapor ve gözden geçirme. Bulgular tesis mühendislerine sunulur ve ölçüm ölçüm ele alınır.
Değerlendirme tipik olarak üç ila dört hafta sürer.
Neler teslim edilir?
- Kapsamdaki her ölçüme ait sayısal sonuçları içeren yazılı rapor
- Etkisine göre sıralanmış bulgular ve bakım, kalibrasyon, numune sistemi ile veri işleme için önerilen aksiyonlar
- Veri erişim haritası
- Bulgular gerektiriyorsa, kabul kriterlerini içeren bir pilot uygulama önerisi
Her bulguda, dayandığı veri ve kayıt belirtilir. Bulgular öneri niteliğindedir: bunları inceleyip neyin uygulanacağına tesisin mühendisleri karar verir.
Veri nerede kalır?
Kontrol ağına hiçbir yazılım veya donanım kurulmaz. PLC veya DCS’e hiçbir değer yazılmaz, hiçbir ayar değeri (setpoint) değiştirilmez. Dışa aktarılan veriler müşterinin tesisinde veya, müşteri yazılı onay verirse, Akan’ın bilgisayarlarında analiz edilir. Bu onay olmadan hiçbir veri tesis dışına çıkmaz. Dışa aktarımlar ve çalışma kopyaları, değerlendirme tamamlandığında iade edilir veya silinir. Kayıtlarda kişisel veri bulunuyorsa veri işleme sözleşmesi imzalanır. Ayrıntılar Yöntem, Veri ve Güvenlik sayfasındadır.
Neler kapsam dışındadır?
Sağlık Kontrolü akredite laboratuvar analizi değildir, resmî denetim de değildir. Yetkili kuruma raporlanan veriyi filtrelemez, değiştirmez, geciktirmez.
Sonraki adım nedir?
Akan’ın Endüstriyel Yapay Zekâ ve Yazılım hizmetleri dört adımda ilerler: Değerlendirme, Pilot, Devreye Alma, Destek. Ölçüm verisi için Sağlık Kontrolü, Değerlendirme adımıdır. Bulgular verinin sürekli izlenmesini gerektiriyorsa sonraki adım, kabul kriterleri önceden belirlenmiş bir Analizör ve İzleme Verisi Analitiği pilot uygulamasıdır. Pilot uygulamada yazılım, kurum içi (on-premises) kurulumla ve salt okunur bağlantıyla çalışır. Analizöre veya numune sistemine ilişkin bulguları tesisin kendi ekibi, isterse Akan’ın analitik enstrümantasyon mühendislerinin desteğiyle ele alabilir.
